Ticari İşletme Rehni ve Hukuki Sonuçları

Ticari İşletme Rehni ve Hukuki Sonuçları. Türk hukukunda teminat sisteminin modernizasyonu adına atılan en önemli adımlardan biri olan 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu, işletmelerin finansmana erişimini kısıtlayan ‘teslim şartlı rehin’ ilkesini terk ederek, taşınır varlıkların ticari hayattan koparılmadan teminat olarak kullanılabilmesine olanak tanımıştır. Mülga 1447 sayılı Kanun’un dar kapsamlı ve katı şekil şartlarına dayalı yapısının aksine, yeni düzenleme; alacaklı yelpazesini genişletmiş, ‘Ticari İşletme’nin bir bütün olarak rehnedilmesi zorunluluğunu kaldırarak varlık tabanlı münferit rehin imkanı getirmiş ve Rehinli Taşınır Sicili (TARES) üzerinden sağlanan aleniyet ile hukuki güvenliği pekiştirmiştir. Bu makale, 6750 sayılı Kanun’un getirdiği ‘teslimsiz rehin’ sistematiğini, rehin sözleşmesinin kuruluşundan paraya çevrilme aşamasına kadar olan süreci, lex commissoria yasağı karşısında alacaklıya tanınan mülkiyet devri gibi istisnai yetkileri ve derece sisteminin işleyişini, güncel mevzuat hükümleri ve Yargıtay içtihatları çerçevesinde inceleyerek, uygulamanın ticari hayata etkilerini ve hukuki sonuçlarını analiz etmektedir.

1. Giriş ve Tarihsel Arka Plan

Ekonomik sistemin işlerliği, işletmelerin finansman kaynaklarına etkin, hızlı ve düşük maliyetli erişimine doğrudan bağlıdır. Özellikle öz sermaye birikiminin yetersiz kaldığı gelişmekte olan piyasalarda, yabancı kaynak kullanımı (kredi) hayati bir önem taşır. Kredi mekanizmasının çalışabilmesi ise, alacaklıya (kredi verene) sunulan teminatın güvenilirliği ve likiditesi ile doğru orantılıdır. Türk hukukunda uzun yıllar boyunca taşınır rehni, Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) “teslim şartı” (zilyetliğin devri) ilkesine sıkı sıkıya bağlı kalmıştır. TMK m. 939 uyarınca, taşınır rehninin kurulabilmesi için rehinli malın zilyetliğinin alacaklıya devredilmesi zorunluluğu, ticari hayatın olağan akışına aykırı bir durum yaratmıştır. Zira bir üretim işletmesinin, kredi kullanabilmek için üretim bandındaki makineyi veya deposundaki stoğu bankaya teslim etmesi, o işletmenin faaliyetini durdurması anlamına gelmektedir. Bu paradoks, hukuku, “teslimsiz rehin” (non-possessory pledge) modelleri geliştirmeye zorlamıştır.

Bu ihtiyaca binaen ilk olarak 1971 yılında yürürlüğe giren 1447 sayılı Ticari İşletme Rehni Kanunu (TİRK), işletmelerin menkul varlıklarını zilyetliği devretmeden rehnedebilmelerine olanak tanımıştır. Ancak 1447 sayılı Kanun, rehin alacaklısının sadece bankalar ve belirli kredi kuruluşları ile sınırlı olması, rehnin “blok rehin” (işletmenin tümü) mantığıyla kurulması ve sicil sisteminin dağınıklığı gibi nedenlerle zamanla ticari hayatın dinamizminin gerisinde kalmıştır. 2016 yılında kabul edilen ve 01.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TİTRK), bu alanda köklü bir paradigma değişikliğine giderek, teminat hukukunu modern, esnek ve “varlık tabanlı” bir yapıya kavuşturmuştur.

Bu rapor, mülga 1447 sayılı Kanun’dan 6750 sayılı Kanun’a geçiş sürecini, yeni kanunun getirdiği yapısal reformları, rehin sözleşmesinin kuruluşunu, Rehinli Taşınır Sicili (TARES) sistemini, derece ve sıra sistemlerini ve en önemlisi lex commissoria yasağı karşısında getirilen yeni paraya çevirme yöntemlerini, mevzuat ve Yargıtay içtihatları çerçevesinde derinlemesine incelemektedir.

2. Mevzuat Değişikliği ve Sistemin Evrimi

2.1. 1447 Sayılı Mülga Kanun’un Yapısal Sorunları

Mülga 1447 sayılı Kanun, döneminin ihtiyaçlarına kısmen cevap vermiş olsa da, katı şekil şartları ve taraf sınırlamaları nedeniyle eleştirilmiştir. Kanun kapsamında rehin alacaklısı olabilecekler numerus clausus (sınırlı sayı) ilkesiyle belirlenmiş; sadece bankalar, kooperatifler ve benzeri kredi kuruluşları bu sıfatı haiz olabilmiştir. Bu durum, tacirlerin kendi aralarındaki vadeli mal satışlarında (satıcı kredisi) veya reel sektörün birbirini finanse ettiği durumlarda taşınır rehninin güvence olarak kullanılmasını engellemiştir. Ayrıca, 1447 sayılı Kanun, “ticari işletme” kavramını bir bütün olarak ele alma eğilimindeydi. İşletmenin sadece belirli bir makinesini rehnetmek isteyen bir tacir, çoğu zaman işletmenin “ticaret unvanı” ve “işletme adı”nı da zorunlu olarak rehne dahil etmek zorunda kalmaktaydı. Bu durum, teminatın değerinin borç miktarını aşırı ölçüde aşmasına ve işletmenin kredibilitesinin tek bir alacaklıya ipotek edilmesine yol açmaktaydı.

2.2. 6750 Sayılı Kanun ile Gelen Yenilikler

6750 sayılı Kanun, “işletme rehni” kavramından ziyade “taşınır varlık rehni” kavramını merkeze almıştır. Kanun, finansmana erişimi kolaylaştırmak amacıyla şu temel değişiklikleri hayata geçirmiştir:

1. Taraf Serbestisinin Genişletilmesi: Artık sadece bankalar değil, tacirler ve esnaflar da kendi aralarındaki işlemlerde rehin alacaklısı olabilirler.
2. Rehin Konusunun Çeşitlenmesi: İşletmenin bütünü yerine, münferit varlıklar (stok, makine, fikri haklar vb.) üzerinde rehin kurulabilir hale gelmiştir.
3. Merkezi Sicil (TARES): Yerel ticaret sicilleri yerine, Türkiye genelinde erişilebilir elektronik bir sicil sistemi kurulmuştur.
4. Paraya Çevirmede Alternatifler: Klasik icra takibinin yanı sıra, mülkiyetin devri ve varlık yönetimi şirketlerine devir gibi yollar açılmıştır.

Tablo 1: 1447 ve 6750 Sayılı Kanunların Karşılaştırmalı Analizi

3. Rehin Sözleşmesinin Kuruluşu ve Geçerlilik Şartları

Rehin hakkı, taraflar arasında akdedilen bir rehin sözleşmesi ve bu sözleşmenin Rehinli Taşınır Sicili’ne (TARES) tescili ile doğar. Bu süreç, “kurucu tescil” (constitutive registration) ilkesine dayanır. Sözleşme yapılmış olsa dahi, tescil gerçekleşmeden rehin hakkı ayni hak kuvvetini kazanmaz ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.

3.1. Taraflar

Kanun’un 3. maddesi, rehin sözleşmesinin taraflarını detaylandırmıştır. Rehin veren tarafın; tacir, esnaf, çiftçi, üretici örgütü veya serbest meslek erbabı olması gerekmektedir. Burada “serbest meslek erbabı”nın (avukat, doktor, mimar vb.) eklenmesi, hizmet sektörünün de finansmana erişimini sağlama amacı taşır. Rehin alan taraf ise kredi kuruluşları olabileceği gibi, tacirler ve esnaflar da olabilir. Bu düzenleme, tedarik zinciri finansmanında (supply chain finance) devrim niteliğindedir; zira hammadde sağlayan bir tacir, sattığı mal bedeli ödenene kadar o hammadde üzerinde rehin hakkı tesis edebilmektedir.

3.2. Şekil Şartları: Yazılılık ve Elektronik İmza

Rehin sözleşmesinin geçerliliği için kanun koyucu iki ana yöntem belirlemiştir:

1. Elektronik Ortamda Düzenleme: Sözleşme, TARES sistemi üzerinden güvenli elektronik imza ile düzenlenebilir. Bu yöntem, noter masraflarını ortadan kaldırması ve süreci hızlandırması açısından tercih edilmektedir.
2. Yazılı Ortamda Düzenleme: Sözleşme fiziksel olarak düzenlendiğinde, tarafların imzalarının noterce onaylanması veya sicil yetkilisi huzurunda imzalanması gerekir. Mülga kanun dönemindeki katı noter zorunluluğu esnetilmiş, sicil yetkilisine de imza onay yetkisi verilerek işlem maliyetleri düşürülmüştür.

3.3. Rehne Konu Varlıklar ve Belirlilik İlkesi

Rehin sözleşmesinde, rehnedilen varlıkların ayırt edici özellikleriyle birlikte listelenmesi zorunludur. Bu, eşya hukukundaki “belirlilik” (specifity) ilkesinin bir gereğidir. 6750 sayılı Kanun m. 5 uyarınca rehnedilebilecek varlıklar şunlardır:

• Alacaklar (mevcut ve müstakbel),
• Çok yıllık ürün veren ağaçlar,
• Fikri ve sınai mülkiyet hakları (marka, patent, tasarım vb.),
• Hammadde ve stoklar,
• Hayvanlar,
• Her türlü kazanç ve iratlar,
• Kiracılık hakkı,
• Makine ve teçhizat, araçlar (iş makineleri, ticari plakalı araçlar),
• Sarf malzemeleri,
• Tarımsal ürünler,
• Ticaret unvanı ve/veya işletme adı,
• Ticari işletme veya esnaf işletmesi (blok olarak),
• Ticari plaka ve hatlar.

Burada kritik bir husus, mülga kanunun aksine, işletme adı ve unvanının rehne dahil edilmesinin zorunlu olmamasıdır. Taraflar dilerse sadece belirli makine parkurunu rehnedebilir, unvanı rehin dışı bırakabilirler.

Üretim Süreci ve Bütünleyici Parça: Kanun, üretim sürecinde kullanılan hammaddelerin rehnedilmesi durumunda, rehnin üretim sonucunda ortaya çıkan nihai ürün üzerinde de devam edeceğini hükme bağlamıştır. Bu hüküm, rehinli hammaddenin işlenmesiyle rehnin kaybolacağı endişesini ortadan kaldırmakta ve üretim döngüsünün (working capital cycle) kesintisiz teminat altına alınmasını sağlamaktadır. Ayrıca, rehinli varlığın bütünleyici parçaları (mütemmim cüz) ve eklentileri (teferruat) ile doğal ürünleri ve hukuki getirileri de (faiz, kira vb.) rehnin kapsamına dahildir.

Sanayi İşletmelerinde Yasal Deftere Kayıt: Sanayi işletmelerine ilişkin özel bir düzenleme olarak, rehne konu varlıkların bir listesinin işletmenin yasal defterlerine işlenmesi gerekebilir. Bu, özellikle sanayi siciline kayıtlı işletmelerde aleniyeti güçlendiren ek bir mekanizmadır. Yasal defterlere kaydın her yıl yenilenmemesi durumunda rehnin geçersiz hale gelmeyeceği, ancak alacağın muacceliyeti gibi sonuçlar doğurabileceği doktrinde belirtilmektedir.

4. Rehinli Taşınır Sicili (TARES) ve Aleniyetin Sağlanması

6750 sayılı Kanun’un en önemli kurumsal yeniliği, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı bünyesinde kurulan Rehinli Taşınır Sicili’dir (TARES).

4.1. TARES’in İşleyişi ve Hukuki Etkisi

TARES, rehin hakkının tescil edildiği, üçüncü kişilerin incelemesine açık, elektronik ve merkezi bir sicildir. Sicilin temel fonksiyonu aleniyeti sağlamaktır. TMK’nın tapu siciline ilişkin ilkelerine benzer şekilde, TARES’e yapılan tesciller de üçüncü kişiler bakımından “biliniyor sayılma” karinesi doğurur. Kanun m. 8 ve ilgili Yönetmelik uyarınca sicil kayıtları alenidir; dolayısıyla bir tacirin “rehinli olduğunu bilmiyordum” iddiası, sicil kayıtları karşısında kural olarak dinlenmez.

Ancak sicilin kamuya açık olması, kişisel verilerin korunması ile dengelenmiştir. Sorgulama yapmak isteyenlerin belirli bir menfaati olup olmadığı veya sadece belirli veri setlerine (rehin var mı yok mu) erişip erişemeyeceği hususu yönetmeliklerle düzenlenmiştir. Sicilde; rehin sözleşmesinin tescili, terkin, derece değişikliği, rehinli alacağın devri gibi işlemler tarih ve zaman damgasıyla (time-stamp) kayıt altına alınır.

4.2. İyiniyetin Korunması Sorunu

Teslimsiz rehin sistemlerinin en zayıf karnı, rehinli malın zilyetliğinin borçluda kalması nedeniyle, borçlunun malı yetkisiz olarak üçüncü kişilere satma riskidir. Türk Medeni Kanunu m. 988 ve 939 uyarınca, emin sıfatıyla zilyetten iyiniyetle ayni hak kazanan üçüncü kişinin kazanımı korunur. Ancak TARES’in aleniyeti bu iyiniyeti ortadan kaldırıcı bir etkiye sahiptir. Doktrinde ve Yargıtay kararlarında, sicilin aleni olması nedeniyle üçüncü kişilerin gerekli özeni göstererek sicili incelemesi gerektiği, incelememiş olsalar bile rehnin varlığını bilmedikleri iddiasının korunamayacağı kabul edilmektedir. Buna karşın, sicilde malın ayırt edici özelliklerinin (seri numarası, şasi numarası vb.) yanlış veya eksik girilmesi durumunda, üçüncü kişinin iyiniyetinin korunabileceği belirtilmektedir.

5. Derece Sistemi ve Alacaklılar Arası Öncelik

Birden fazla alacaklının aynı taşınır üzerinde rehin hakkı tesis etmesi durumunda, kimin önce tahsilat yapacağı “derece sistemi” ile belirlenir. 6750 sayılı Kanun, taşınmaz rehnindeki (ipotek) sisteme benzer ancak daha esnek bir yapı öngörmüştür.

5.1. Sabit Derece ve İlerleme Sistemi

Kanun ve Rehin Hakkı Yönetmeliği, taraflara iki seçenek sunar:

1. Sabit Derece Sistemi (Fixed Rank): Taraflar sözleşmede rehnin derecesini açıkça belirtebilirler (örneğin “1. Derece”, “2. Derece”). Bu sistemde, 1. derecedeki borç ödendiğinde ve rehin terkin edildiğinde, 2. derecedeki rehin kendiliğinden 1. dereceye yükselmez; derecesi sabit kalır. Boşalan dereceye ilerleme hakkı (serbest dereceye ilerleme), ancak taraflar arasında ayrıca bir “Boşalan Dereceye İlerleme Sözleşmesi” yapılmışsa ve bu sicile şerh edilmişse mümkündür.
2. İlerleme Sistemi (Progression System): Eğer taraflar sözleşmede derece belirtmemişlerse veya açıkça ilerleme sistemini seçmişlerse, rehin hakkı “ilerleme sistemi”ne göre kurulmuş sayılır. Bu sistemde öncelik, tescil anına göre belirlenir. Öndeki rehin kalktığında, arkadakiler otomatik olarak sırayla ilerler. Yönetmelik m. 25, aksi kararlaştırılmadıkça ilerleme sisteminin esas olduğunu düzenlemiştir.

5.2. Mükellefiyetler Listesi ve Sıra Cetveline İtiraz

Rehinli malın paraya çevrilmesi aşamasında icra dairesi bir “sıra cetveli” düzenler. Bu cetvelde alacaklılar, TARES kayıtlarındaki derecelerine göre sıralanır. Alacaklılar, sıra cetvelinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde, rehinli malın bulunduğu yer veya kendi yerleşim yerlerindeki Asliye Hukuk Mahkemesi’nde “sıra cetveline itiraz davası” açabilirler. Bu dava, alacağın esasına veya sıraya ilişkin olabilir. Doktrinde, TARES kayıtlarına dayalı “mükellefiyetler listesi”nin, sıra cetvelini ikame edici bir etki doğurduğu ve süreci hızlandırdığı savunulmaktadır.

6. Temerrüt ve Hukuki Sonuçlar: Lex Commissoria Yasağı ve Yeni İstisnalar

6750 sayılı Kanun’un en devrimci ve tartışmalı yönü, borçlunun temerrüdü (borcunu ödememesi) halinde alacaklıya tanınan haklardır. Geleneksel hukukumuzda Lex Commissoria yasağı (TMK m. 873 ve 949) uyarınca, borcun ödenmemesi halinde rehinli malın mülkiyetinin alacaklıya geçeceğine dair anlaşmalar mutlak butlanla batıldır. Bu yasak, alacaklının müzayaka (zorda kalma) halindeki borçlunun malını değerinin altında ele geçirmesini önlemeyi amaçlar.

6.1. Kanun’un Getirdiği Alternatif Haklar

Kanun’un 13. ve 14. maddeleri, alacaklıya temerrüt halinde şu seçimlik hakları tanımıştır:

1. Mülkiyetin Devrini Talep Etme: Alacaklı, rehinli malın mülkiyetinin kendisine devredilmesini talep edebilir.
2. Varlık Yönetim Şirketlerine Devir: Alacağını varlık yönetim şirketlerine devredebilir.
3. Kiralama ve Lisanslama: Zilyetliğin devrine konu olmayan varlıklarda (örneğin fikri haklar, lisanslar) kiralama veya lisans hakkını kullanarak alacağını tahsil edebilir.
4. Genel Hükümlere Göre Takip: İcra ve İflas Kanunu (İİK) uyarınca rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir.

6.2. Mülkiyetin Devri ve “Değer Tespiti” Güvencesi

Kanun’un mülkiyet devrine izin vermesi, Lex Commissoria yasağının delinmesi olarak yorumlanabilir. Ancak Kanun koyucu, bu riski bertaraf etmek için “Değer Tespiti” mekanizmasını zorunlu kılmıştır. Alacaklı mülkiyet devrini talep ettiğinde;

• Rehinli varlığın değeri, mahkemece görevlendirilen bilirkişiler veya yetkili kurumlarca tespit edilir.
• Tespit edilen değer, alacak miktarından fazlaysa, alacaklı aradaki farkı müteselsilen sorumlu olduğu diğer alacaklılara veya rehin verene ödemek zorundadır.
• Değer alacaktan azsa, alacaklının bakiye alacağı devam eder.

Bu mekanizma, borçlunun malının değerinin altında elden çıkmasını engellediği için, öğretide Lex Commissoria yasağının koruduğu menfaati ihlal etmediği, bilakis “ifa yerine edim” (datio in solutum) niteliğinde olduğu kabul edilmektedir. Mülkiyetin “otomatik” geçişi değil, “talep üzerine ve değer tespitiyle” geçişi söz konusudur. Yani sözleşmeye “borç ödenmezse mal benim olur” yazılması hala geçersizdir; ancak “borç ödenmezse Kanun’un 14. maddesi uygulanır” denilmesi geçerlidir.

6.3. Varlık Yönetim Şirketlerinin Rolü

Kanun, rehinli alacakların varlık yönetim şirketlerine (VYŞ) devrini teşvik etmektedir. Alacağın VYŞ’ye devredilmesi halinde, VYŞ alacaklının rehin sırasına halef olur ve öncelik hakkını kullanır. Bu düzenleme, bankaların bilançolarını temizlemesine (NPL – Takipteki Krediler sorunu) ve rehinli varlıkların daha profesyonel bir şekilde likidite edilmesine olanak tanımaktadır.

7. Yargıtay Kararları ve Uygulama Sorunları

Kanun’un uygulanması sürecinde ortaya çıkan ihtilaflar, Yargıtay içtihatlarıyla şekillenmektedir.

7.1. Hapis Hakkı ve Rehin Hakkı Çatışması

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatlarına göre, Türk Borçlar Kanunu ve Türk Medeni Kanunu’ndan doğan “hapis hakkı” (örneğin kiralayanın kiracının menkulleri üzerindeki hapis hakkı), kanundan doğan bir rehin türüdür. Yargıtay, hapis hakkı sahibinin de “taşınır rehninin paraya çevrilmesi” yoluyla takip yapabileceğine hükmetmiştir (Yargıtay 12. HD, 05.03.2009). TARES’e tescilli bir rehin ile hapis hakkının çatışması durumunda, hapis hakkının zilyetlikten kaynaklanan fiili gücü ile tescilli rehnin aleniyeti arasındaki öncelik, paraya çevirme aşamasında sıra cetveli davalarında çözümlenmektedir.

7.2. İstihkak İddiaları

Rehinli malın üçüncü bir kişinin elinde bulunması ve bu kişinin mülkiyet iddiasında bulunması (istihkak), icra hukukunun en karmaşık konularından biridir. Yargıtay, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takiplerde haciz aşaması olmadığı için, istihkak iddialarının “satış talebinden sonra” ve paraya çevirme aşamasında incelenmesi gerektiğini belirtmektedir (İİK m. 150/g). Üçüncü kişinin TARES kaydına rağmen iyiniyet iddiası, yukarıda belirtildiği üzere, aleniyet ilkesi gereği genellikle kabul edilmemektedir.

7.3. Takip Şartı

Rehinle teminat altına alınmış alacaklarda, alacaklının öncelikle “rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip” yapması zorunluluğu (İİK m. 45 – Rehne Başvuru Zorunluluğu) devam etmektedir. TİTRK’in getirdiği mülkiyet devri gibi haklar, bu zorunluluğun alternatifi niteliğindedir. Alacaklı, doğrudan ilamsız takip yaparsa, borçlunun şikayeti üzerine takip iptal edilebilir.

8. İdari ve Cezai Yaptırımlar

Kanun, sistemin güvenliğini sağlamak adına rehin taraflarına, özellikle de rehin alacaklısına ciddi yükümlülükler ve yaptırımlar öngörmüştür.

8.1. Terkin Yükümlülüğü ve Para Cezası

Rehin alacaklısı, alacağın sona ermesinden (borcun ödenmesinden) itibaren üç iş günü içinde rehin kaydının TARES’ten terkini için başvuruda bulunmak zorundadır. Bu, sicilin güncelliğini sağlamak adına kritik bir süredir. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen rehin alacaklısı hakkında, güvence altına alınan borç tutarının onda biri (1/10) oranında idari para cezası uygulanır. Bu, oldukça ağır bir yaptırımdır; örneğin 1 milyon TL’lik bir kredi borcu ödendiğinde, banka 3 gün içinde terkini yapmazsa 100.000 TL ceza ile karşılaşabilir.

8.2. Rehin Verenin Sorumluluğu

Rehin veren, rehinli varlığın değerini düşüren tasarruflardan kaçınmakla yükümlüdür. Eğer rehin veren, malı tahrip eder veya değerini azaltıcı eylemlerde bulunursa, bundan doğan zararı tazmin etmek zorundadır. Ayrıca, rehinli varlığın devri halinde, bu devrin ve alacağın devrinin de sicile tescil ettirilmesi yükümlülüğü bulunmaktadır.

9. Değerlendirme

6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu, Türk teminat hukukunda “devrim” olarak nitelendirilebilecek bir dönüşümü temsil etmektedir. Mülga 1447 sayılı Kanun’un dar kalıplarını kıran bu düzenleme, ticari hayatın gerçekleriyle örtüşen, esnek, hızlı ve teknolojik altyapısı (TARES) güçlü bir model sunmuştur.

Raporun temel bulguları ve sonuçları şunlardır:

1. Finansmana Erişimin Demokratikleşmesi: Rehin alacaklısı yelpazesinin tacir ve esnafa açılması, banka dışı finansman kanallarını (tedarikçi kredileri) güçlendirmiştir.
2. Mülkiyet Hakkı ve Teminat Dengesi: Lex Commissoria yasağının katı uygulamasından vazgeçilerek, “değer tespiti” güvencesi altında mülkiyet devrine izin verilmesi, alacaklı haklarını korurken borçlunun sömürülmesini engelleyen modern bir denge kurmuştur.
3. Sicil Güveni: TARES, aleniyeti sağlayarak işlem güvenliğini artırmıştır. Ancak üçüncü kişilerin iyiniyetinin korunması noktasında yargı kararlarının istikrar kazanması önem arz etmektedir.
4. Uygulama Disiplini: Terkin süresine uyulmaması halinde öngörülen ağır idari para cezaları, alacaklıları (özellikle bankaları) sicil kayıtlarını güncel tutmaya zorlamakta, bu da sistemin “kirlenmesini” engellemektedir.

Sonuç olarak, işletmelerin “ölü sermaye” olarak duran taşınır varlıklarını “işleyen sermaye”ye dönüştürme kapasitesi, bu Kanun ile maksimize edilmiştir. Hukukçuların ve piyasa profesyonellerinin, özellikle sözleşme hazırlık aşamasında varlık listelerini detaylı hazırlamaları (“belirlilik ilkesi”) ve derece sistemini doğru kurgulamaları, Kanun’un sağladığı avantajlardan tam olarak yararlanılmasını sağlayacaktır.